Hoe voorkomt u trombose tijdens het vliegen?

Trombose is een bloedstolsel in een bloedvat, meestal in het been. Het klinkt eng, en dat is het ook als u het niet op tijd herkent. Toch kunt u zelf veel doen om de kans te verkleinen. Zeker als u een verre reis maakt, loont het om u goed voor te bereiden.

Waarom vliegen het risico vergroot

De Trombosestichting legt uit dat langer dan 4 uur stilzitten de bloedstroom vertraagt. Dat geldt in het vliegtuig, maar ook in de auto, trein of boot. In een vliegtuig komt daar iets bij: de lage luchtdruk in de cabine vergroot de kans op trombose.

Het Maastricht UMC+ noemt nog meer oorzaken:

• lang stilzitten, waardoor het bloed in uw benen langzamer stroomt;
• te weinig drinken onderweg;
• droge lucht in de cabine;
• lage luchtdruk en minder zuurstof.

Volgens het Maastricht UMC+ is het risico op trombose bij een vlucht van meer dan 4 uur ongeveer drie keer zo hoog als op de grond. Kijk dus vooraf hoe lang uw vlucht duurt. Hoe lang bijvoorbeeld vluchten naar Egypte en Curaçao duren, leest u bij hoe lang vliegen naar Egypte en hoe lang vliegen naar Curaçao.

Zo verkleint u de kans tijdens de vlucht

1. Sta minstens elk uur even op. Loop naar het toilet of een stukje door het gangpad.
2. Beweeg ook op uw stoel. Houd uw kuitspieren, voeten en armen in beweging. Wip met uw voeten op en neer en draai rondjes met uw enkels.
3. Drink genoeg water. Neem een lege fles mee door de controle en vul die daarna.
4. Laat alcohol en slaapmiddelen staan. Drink ook weinig koffie.
5. Draag losse kleding. Knellende broeken of sokken belemmeren de bloedstroom.
6. Kies als het kan een stoel aan het gangpad. Dan kunt u makkelijker opstaan zonder uw buren te storen.

Steunkousen: wel of niet?

Steunkousen kunnen helpen, maar alleen als ze goed passen. De Trombosestichting waarschuwt dat zelf gekochte kousen die niet zijn aangemeten het risico juist kunnen vergroten als ze te strak zitten. Gebruik steunkousen daarom alleen in overleg met uw arts. Die kan beoordelen of ze voor u zinvol zijn en welke maat u nodig hebt.

Waar u als 65-plusser op let

Het Maastricht UMC+ noemt mensen ouder dan 60 als een groep met een hoger risico. Andere risicogroepen zijn mensen die eerder trombose hebben gehad, die kort geleden zijn geopereerd of die overgewicht hebben.

Valt u in een van deze groepen, overleg dan voor een lange vlucht met uw huisarts. Bespreek ook of uw medicijnen aanpassing nodig hebben, bijvoorbeeld als u bloedverdunners gebruikt. Hoe u medicijnen meeneemt in de cabine, leest u in mag u medicijnen meenemen in het vliegtuig.

Bent u slecht ter been, dan is opstaan in een volle cabine niet altijd makkelijk. Een paar tips:

• Vraag bij het boeken naar een stoel aan het gangpad of met extra beenruimte.
• Vraag assistentie aan op Schiphol, zodat u niet al moe bent voordat u instapt.
• Doe de oefeningen op uw stoel extra vaak als lopen lastig is.

Na een lange vlucht naar het oosten of westen speelt vaak ook een jetlag op. Buiten wandelen bij daglicht helpt dan twee keer: u beweegt en uw lichaam went sneller aan de nieuwe tijd. Meer tips leest u bij hoe u van jetlag afkomt.

Wilt u lange vluchten liever vermijden? Een riviercruise of een reis met korte vliegtijd binnen Europa kan dan een prettig alternatief zijn.

Herken de klachten

Het verhoogde risico kan volgens de Trombosestichting tot een aantal weken na de vliegreis aanhouden. Let dus ook na thuiskomst op.

Klacht	Wat u doet
Dik, warm en pijnlijk onderbeen	Bel uw huisarts of de huisartsenpost
Roodheid of warme huid aan het been	Bel uw huisarts of de huisartsenpost
Plotselinge kortademigheid of pijn bij ademhalen	Bel direct 112

Thuisarts.nl zegt bij een dik, warm en pijnlijk onderbeen: bel uw huisarts of de huisartsenpost. Wacht er niet mee tot na de vakantie. Bent u in het buitenland, zoek dan ter plekke een arts.

Dit is algemene informatie en geen medisch advies. Bespreek uw persoonlijke risico altijd met uw huisarts.